REHBER · İNŞAAT
Ev yaptırmak, birçok tarafın birlikte çalıştığı bir süreçtir. Kimin neden sorumlu olduğunu ve hangi belgenin ne zaman gerektiğini bilmek, hem gecikmeleri hem anlaşmazlıkları azaltır.
Süreçteki taraflar ve sorumlulukları
| Taraf | Temel sorumluluğu |
|---|---|
| Yapı sahibi | Arsa, ihtiyaç programı, bütçe, sözleşmeler ve kararlar |
| Mimar | İhtiyaç programına ve imara uygun mimari proje |
| İnşaat mühendisi | Statik (taşıyıcı sistem) proje |
| Elektrik ve makine mühendisleri | Elektrik ve mekanik tesisat projeleri |
| Jeoloji / jeofizik / inşaat mühendisi | Zemin etüdü raporu |
| Yapı denetim kuruluşu | Projelerin ve uygulamanın mevzuata uygunluğunun denetimi |
| Müteahhit (yüklenici) | Yapının projesine uygun olarak inşa edilmesi |
| Belediye (ilgili idare) | İmar durumu, proje onayı, yapı ruhsatı ve iskân |
Hangi aşamada hangi belge gerekir?
Başlangıç
Tapu kaydı ve imar durumu belgesi. Arsanın hisseli olup olmadığı, üzerinde şerh, ipotek ya da haciz bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
Proje aşaması
Zemin etüdü raporu; mimari, statik, elektrik ve mekanik projeler.
Ruhsat
Onaylı projeler, yapı denetim sözleşmesi, müteahhit ve şantiye şefi belgeleri, harç ve ücret ödemeleri. Ayrıntılar için yapı ruhsatı nedir.
İnşaat
Yapı denetim tutanakları, hakediş ve iş programı kayıtları.
Teslim
Yapı kullanma izin belgesi (iskân) ve tapu işlemleri. Bkz. iskân nedir.
Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel koşulları ilgili belediyeden ve resmi kaynaklardan teyit edin.
Geri dönüşü zor karar noktaları
- Plan onayı: Ruhsat projesi onaylandıktan sonra yapılan değişiklikler tadilat projesi ve yeni onay gerektirebilir.
- Yapı sistemi: Betonarme ya da çelik kararı, statik projeden sonra değiştirilemez.
- Tesisat güzergâhları: Sıva ve şap yapıldıktan sonra tesisat değişikliği kırıp yeniden yapmak demektir.
- Doğrama ve yalıtım seçimi: Enerji giderini yıllarca etkiler.
Müteahhitle sözleşme
Sözleşme; kapsamı, malzeme listesini, iş programını, ödeme planını, gecikme ve eksik iş hallerini ve teslim koşullarını açıkça tanımlamalıdır. Neyin kaba, neyin ince iş olduğu ve hangisinin kimde olduğu yazılı olmalıdır. Karşılaştırma için anahtar teslim ve kaba inşaat.
Sık sorulan sorular
Ev yaptırmak için mimar mı yoksa müteahhit mi önce bulunmalı?
İkisiyle erken aşamada görüşmek en iyisidir. Mimar ihtiyacınıza uygun planı, uygulayıcı ise o planın maliyetini ve uygulanabilirliğini değerlendirir. Tasarımla uygulama arasındaki kopukluk, sahada revizyon ihtiyacını artırır.
Yapı denetim zorunlu mu?
Yapı denetimi, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamındaki yapılar için zorunludur. Kapsam ve istisnalar için güncel mevzuatı ve ilgili idareyi kontrol edin.
Projenizi konuşalım
Sürecin başında doğru adımları birlikte planlayalım.